Elniplex / Κοτσίδα Ανανάς / Βίκυ Τοπούζα / 28 Μαΐου 2026

Τα πιο σημαντικά πράγματα στη ζωή είναι η οικογένεια και η αγάπη.
John Wooden

Η Μυρτώ Καλοφωλιά και η Πέρσα Ζαχαριά ενώνουν τις δυνάμεις τους για άλλη μια φορά προσφέροντας μια ακόμη απολαυστική ιστορία.

Περί τίνος πρόκειται

«Συχνά η δασκάλα τής λέει:

Το μήλο κάτω από τη μηλιά θα πέσει.
Η Ελένη όμως ξέρει: Τα μήλα είναι στρογγυλά.

Καμιά φορά κατρακυλούν.

Δεν πέφτουν πάντα κάτω από τη μηλιά.»

Πόσα κρύβονται σε αυτή τη φράση; Πόσο σοφή είναι αυτή η απλή διαπίστωση της μικρούλας Ελένης…Τα μήλα δεν πέφτουν πάντα κάτω από τη μηλιά. Ή τουλάχιστον, δεν μένουν εκεί. Χαράζουν τη δική τους πορεία. Τα δικά τους βήματα. Κι ας είναι τα κόκκινα μήλα της μηλιάς.

Στην τρυφερή αυτή ιστορία της Μυρτώς Καλοφωλιά, ακολουθούμε στιγμές από την καθημερινότητα της μικρής Ελένης, καθώς με αστείο τρόπο και μια γνήσια παιδική ματιά, η μικρή ηρωίδα μοιράζεται παρατηρήσεις και αγωνίες για τη ζωή της. Για τα πράγματα που της αρέσουν, αυτά που θέλει να κάνει μεγαλώνοντας, τα όνειρα και τις ανησυχίες της. Πρόκειται για μια δυνατή διαγενεακή ιστορία﮲ το χτίσιμο της ταυτότητας ενός μικρού κοριτσιού μέσα από τις προσωπικές επιθυμίες, αλλά και τις επιρροές που δέχεται από τους σημαντικούς Άλλους της ζωής της. Τη μαμά και τη γιαγιά της.

Η αφήγηση εναλλάσσεται ανάμεσα στις «αντικειμενικές αλήθειες» και στις σκέψεις που κάνει η ηρωίδα. Από τη μια η αλήθεια των μεγάλων και από την άλλη το προσωπικό εγώ, η δική της φωνή. Κι η ίδια αμφιταλαντεύεται μερικές φορές. Θέλει να γίνει μουσικός όπως η μαμά της, αλλά θέλει να γίνει και εξερευνήτρια εντόμων και δύτρια ή μπογιατζού! Δεν έχει αποφασίσει ακόμα. Ξέρει, όμως, ότι κάποιες φορές, τα παπούτσια που της διαλέγει η μαμά, δεν τρέχουν γρήγορα. Αυτό, το έχει ξεκαθαρίσει.

«Κοτσίδα ανανάς». Πώς είναι μια κοτσίδα ανανάς; Έτσι μοιάζουν, λέει ο συμμαθητής της, τα μαλλιά της Ελένης, όταν βγάζει τα τσιμπιδάκια που της έχει βάλει στην πλεξούδα της, η μαμά της η Άννα. Έχει κι εκείνη, η μαμά Άννα, ίδια πλεξούδα. Κοτσίδα ανανά, όμως, έχει μόνο η Ελένη! Είναι η δική της κοτσίδα, σήμα κατατεθέν της θα έλεγα, αφού αυτό το χτένισμα έχει σε όλες τις σελίδες του βιβλίου. Και δεν είναι τυχαία κι ο τίτλος του βιβλίου. Κοτσίδα ανανάς. Η κοτσίδα της Ελένης. Η ολόδική της κοτσίδα. Αυτή κυριαρχεί και στην εικόνα του εξωφύλλου.

Η εικονογράφηση της Πέρσας Ζαχαριά συνομιλεί υπέροχα με το κείμενο της Καλοφωλιά και το ενισχύει, συνθέτοντας ένα τρυφερό και με χιούμορ βιβλίο, που παρά τα αστεία στιγμιότυπα που κυριαρχούν, δε χάνει στιγμή τη σοβαρότητά του. Γνωρίζουμε ένα παιδί. Ένα παιδί που παίζει, τρέχει, σκαρφαλώνει στο πιάνο, ονειρεύεται, φοβάται, μαθαίνει. Η Ζαχαριά καταφέρνει να αποτυπώσει στο χαρτί τις σκέψεις της μικρής Ελένης, τα συναισθήματα, τις λεπτές γραμμές. Η εικονογράφηση ισορροπεί ανάμεσα στο ρεαλιστικό και το φανταστικό, όπως είναι άλλωστε και η ίδια η ζωή. Πραγματική και φανταστική μαζί. Η Ελένη κλείνει τα μάτια και ονειρεύεται. Βλέπουμε ένα μαργαριταρένιο κολιέ στον λαιμό της, κι είναι πια μεγάλη. Η Ζαχαριά μάς μεταφέρει στις σκέψεις της Ελένης. Κι η γιαγιά κι η μαμά, μεγάλες, νεότερες, νέες, μικρές, σαν κουκλάκια μπαμπούσκες μέσα στο μυαλό της. «Πω πω, για φαντάσου…» μονολογεί.

Είναι και αυτοί οι άλλοι μεγάλοι, η φουρνάρισσα, η δασκάλα, ο περαστικός, που παίζουν το ρόλο τους. Σχολιάζουν και μας οδηγούν κι εμάς να σκεφτούμε. Μακρινό πλάνο στο φούρνο, ακούμε τα σχόλια του κυρίου που περιμένει στη σειρά του, μαθαίνουμε τις σκέψεις της Ελένης από τον παντογνώστη αφηγητή μας και, τέλος, ακούμε τη δική της φωνή:

«Κάνετε λάθος.

Μυρίζω με τη δική μου μύτη,

ακούω με τα δικά μου αυτιά

και αυτά είναι τα δικά μου μάτια».

Αυτή τη φορά τα σχόλια των μεγάλων για κείνη δεν της έφεραν αμηχανία.

Ένα βιβλίο για την αγωνία του να μεγαλώνεις, να σχηματίζεις της προσωπική σου ταυτότητα, να γίνεσαι «Εσύ». Μια διαδικασία που ξεκινά από πολύ νωρίς και δεν τελειώνει ποτέ. Καμιά φορά χρειάζεται κουλουράκια με κανέλα και μια κοτσίδα ανανά.

* Η Βίκυ Τοπούζα είναι απόφοιτη του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ. και κάτοχος μεταπτυχιακών στη Διδακτική Γλώσσας/Λογοτεχνίας (Π.Τ.Δ.Ε., Α.Π.Θ) και στο Παιδικό βιβλίο (Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ, Πανεπιστήμιο Αιγαίου) και υποψήφια διδάκτωρ στο Π.Τ.Δ.Ε., Α.Π.Θ. στην παιδική λογοτεχνία. Ζει στη Θεσσαλονίκη όπου εργάζεται ως δασκάλα.