Βιβλιοκριτική «Μισό σύννεφο στην τσέπη»: Γιάννης Παπαδάτος

(ΠΡΟ) ΕΦΗΒΙΚΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ (Ι)

       ΕΛΕΝΗ ΓΕΩΡΓΟΣΤΑΘΗ, Μισό σύννεφο στην τσέπη, Αθήνα:                

                           Καλειδοσκόπιο, 2024 (σ. 160).

(Ελένη Γεωργοστάθη)

          Μυθιστόρημα για μεγάλα παιδιά και εφήβους. Στις σελίδες του παρουσιάζεται ένα καλοκαίρι γεμάτο ήλιο. Αναδύονται εικόνες με παιδικά παιχνίδια, με εφηβικά ερωτικά σκιρτήματα, με μυστικές σπηλιές, φανταστικούς όρμους πειρατών και βυθισμένα πλοία, αλλά και με κοινωνικά προβλήματα, όπως η έλλειψη κατοικίας και η  ανάγκη για την αναζήτηση εργασίας. Υπάρχουν και εικόνες που προκαλούν την νεανική περιέργεια και τη δίψα της για εξερεύνηση και διαλεύκανση "μυστηρίων", αλλά και τον κίνδυνο που αυτές περιέχουν.

          Δυο αδελφές, που είναι και οι πρωταγωνίστριες, ακολουθούν τη μητέρα τους προκειμένου να εργαστεί σε κάποιο παραθαλάσσιο μέρος. Προηγούμενως, κυριολεκτικά τις εκδιώχνουν από το σπίτι που έμεναν, λόγω αδυναμίας πληρωμής του ενοικίου. Εκεί οι δυο αδελφές γνωρίζουν άλλα συνομίληκά τους παιδιά, συνάμα έρχονται σε επαφή με ενήλικες που τους δημιουργούν χαρούμενες, δημιουργικές αλλά και δυσάρεστες εμπειρίες.

         Η συγγραφέας με αβίαστο και ρέον ύφος, συχνά με λυρικές περιγραφές που ολοκληρώνουν εξαίσιες εικόνες της ελληνικής φύσης και με εμβληματικά διακείμενα από την λογοτεχνική κλασική παράδοση, προσφέρει, μέσα από τη γλαφυρή και νεανική  αφήγηση της μικρότερης αδελφής, μια εικονογραφία ηρωίδων κυρίως αλλά και ηρώων, που "αφηγούνται" με τις σκέψεις και τις πράξεις του πραγματικές εικόνες της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας. 

          Η αφηγηματική λειτουργία εξελίσσεται προοδευτικά, αποτυπώνοντας εναλλάξ ζωντανές στιγμές χαράς και ανεμελιάς με δόσεις χιούμορ και  άλλες που προοιωνίζουν το κακό που όμως δεν πραγματοποιείται. Από τη μια μεριά δεν διαταράσσεται η γοητεία του καλοκαιριού και από την άλλη "υπογραμμίζεται" ότι η συγκεκριμένη χαρά έχει στο υπογάστριό της προβλήματα που  δεν είναι άλυτα, αν επικρατήσει η λογική σκέψη. Η μητέρα με τις δύο κόρες της θα επιστρέψουν στην πόλη και  σίγουρα θα αρχίζουν την αγωνιώδη προσπάθεια για ανεύρεση κατοικίας... Πρόκειται για ένα διαλεχτό μυθιστόρημα με ανοικτό τέλος, άρα ο αναγνώστης κι η αναγνώστρια έχουν πια τον λόγο για τη δική τους συνέχεια...

          Έξυπνη η ζωγραφιά στο εξώφυλλο: η μικρή αφηγήτρια, ατενίζοντας μάλλον με ανάμεικτα συναισθήματα το άγνωστο, κάθεται σε σύννεφα (εικονοποιημένα βότσαλα) σαν αυτά που ζωγράφιζε πάνω σε πραγματικά βότσαλα!

          Πρόκειται για μια αφήγηση που εισπράττεται απνευστί, ωσάν έναν καλοκαιρινό καιρό σε θαλασσινό τοπίο με αραιούς επικίνδυνους κεραυνούς, που αν ξέρεις να φυλαχτείς, τους παρατηρείς να εξαφανίζονται μπροστά στη δύναμη του ήλιου...

--------------

Σημείωση: το μυθιστόρημα συμπεριελήφθη στον κατάλογο "The White Ravens" της Διεθνούς Βιβλιοθήκης Νεότητας του Μονάχου.  (Ο κατάλογος περιέχει 215 βιβλία παιδικής και εφηβικής λογοτεχνίας από όλο τον κόσμο για τη πρωτότυπη λογοτεχνική και εικαστική τους αξία και για τον οικουμενικό τους χαρακτήρα). 

-----------------------------------------------------------------

Χαρακτηριστική φράση: "...Ποιος ξέρει, μάλλον όταν εμφανίζεσαι δεν είναι τόσο συναρπαστικό όσο όταν εξαφανίζεσαι..." (σελ. 67).

-----------------------------------------------------------------

                                        Ένα απόσπασμα: 

     "Τα κλαδιά της Ραπουνζέλ, για παράδειγμα, έγερναν βαριά και κουρασμένα ως κάτω στο χώμα. 

     Το Καπνισμένο Τσουκάλι πρέπει κάποτε να είχε πάρει φωτιά, γιατί το μισό ήταν σαν τσουρουφλισμένο. 

     Η Σπηλιά του Αλαντίν είχε μια πελώρια τρύπα στον κορμό της που ποιος ξέρει τι φοβερά μυστικά έκρυβε. 

     Ο  Πύργος των Καταιγίδων ήταν το πιο παράξενο από όλα τα δέντρα εκείνου του κήπου " ( σελ. 33).