Κόκκινη Αλεπού / Το λιοντάρι και το κορίτσι / Μαριάννα Γιαννουλάκη / 9 Ιουνίου 2026

Το βιβλίο της Δέσποινας Ηρακλέους αντλεί την έμπνευσή του από ένα τραυματικό κεφάλαιο της σύγχρονης ιστορίας: την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Δύο καράβια φτάνουν από την Κύπρο στην Ελλάδα. Το ένα μεταφέρει αρχαιότητες που διασώθηκαν από τον πόλεμο. Το άλλο μεταφέρει ασυνόδευτα παιδιά, ξεριζωμένα από τα σπίτια και την καθημερινότητά τους. Οι δρόμοι τους συναντιούνται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, όπου τα παιδιά φιλοξενούνται προσωρινά.

Εκεί εμφανίζονται ένας μυστηριώδης κύριος με καπέλο, ο κύριος Βάσος, ένα λιοντάρι με κορώνα στο κεφάλι και ένα κορίτσι που ανεβαίνει χωρίς φόβο στην πλάτη του. Από εκείνη τη στιγμή ξεκινά μια ξεχωριστή φιλία. Το κορίτσι και το λιοντάρι περιπλανιούνται κάθε βράδυ ανάμεσα στα προσφυγόπουλα, ακούγοντας και μοιράζοντας ιστορίες. Παράλληλα, ο κύριος Βάσος αφηγείται τη δική του ιστορία: την προσπάθεια διάσωσης αρχαιοτήτων που, όπως και τα παιδιά, βρέθηκαν ξαφνικά μακριά από τον τόπο τους.

Η Δέσποινα Ηρακλέους προσεγγίζει ένα δύσκολο ιστορικό γεγονός με τρυφερότητα και ευαισθησία, χωρίς να χάνει τη δύναμη της ιστορικής μνήμης. Το βιβλίο γίνεται αφορμή για συζήτηση γύρω από τον πόλεμο, την προσφυγιά, την απώλεια και τη διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς, θέματα που συχνά παραμένουν στο περιθώριο των σχολικών αφηγήσεων.

Η εικονογράφηση της Φωτεινής Στεφανίδη λειτουργεί υποστηρικτικά, προσδίδοντας ζεστασιά και συναισθηματικό βάθος στην αφήγηση. Ωστόσο, το βιβλίο δεν μπορεί να κατανοηθεί πλήρως ως μια αυτόνομη ιστορία. Η πραγματική του δύναμη αναδεικνύεται όταν συνδεθεί με το ιστορικό πλαίσιο που το γέννησε. Απαιτεί αναζήτηση, συζήτηση και σύνδεση με τη συλλογική μνήμη. Πίσω από το λιοντάρι, το κορίτσι και τον κύριο Βάσσο κρύβονται πραγματικά γεγονότα, πραγματικοί άνθρωποι και πραγματικές διαδρομές προσφυγιάς.

Είναι ένα βιβλίο που πρέπει να λειτουργήσει ως αφετηρία ιστορικής διερεύνησης. Είναι ένα βιβλίο για να μαθαίνουν οι μικροί και να θυμούνται οι μεγάλοι, ένα βιβλίο που καλεί τον αναγνώστη να κοιτάξει πέρα από τις σελίδες του και να αναζητήσει τις ιστορίες που βρίσκονται πίσω από αυτές.

* Η Μαριάννα Γιαννουλάκη είναι βιολόγος και εργάζεται ως ερευνήτρια στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών. Αγαπούσε ανέκαθεν το διάβασμα και τη λογοτεχνία, ωστόσο, ο γονεϊκός της ρόλος της άνοιξε νέους ορίζοντες και της πρόσφερε το έναυσμα να ενδιαφερθεί και για την παιδική λογοτεχνία. Ως θετή μητέρα παιδιού με καταγωγή από την Αιθιοπία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για βιβλία που ενδυναμώνουν τη διαφυλετική οικογένειά της. Είναι ενεργό μέλος του Συλλόγου Φίλων της Μεικτής Οικογένειας «Πελαργός».

Πηγή: Κόκκινη Αλεπού