Ελculture / «Έχω φωνή» της Χαράς Μαραντίδου / Πέπη Νικολοπούλου / 11 Δεκεμβρίου 2025

Ένα βιβλίο για όλες τις φωνές που ζουν μέσα μας

Ένα εικαστικό και λογοτεχνικό ταξίδι στη δύναμη της προσωπικής φωνής

Έχω φωνή. Μια τόσο απλή φράση και όμως τόσο βαθιά, γιατί η φωνή δεν είναι μόνο οι λέξεις που λέμε, δεν είναι μόνο ο ήχος που βγαίνει από το στόμα μας μα είναι κάτι πολύ βαθύτερο. Είναι οι σκέψεις μας, τα θέλω μας, τα πιστεύω μας, όλα όσα πάλλονται μέσα μας πριν ακόμα τα κάνουμε λέξη. Είναι οι ψίθυροι μέσα στο κεφάλι μας, οι μικρές παρηγοριές, τα αστεία που κάνουμε με τον εαυτό μας, οι αυστηρές παρατηρήσεις, οι σθεναρές υπερασπίσεις των πιστεύω μας. Είναι οι σκέψεις που μας μπερδεύουν και μας ξεμπερδεύουν.

Η Χαρά Μαραντίδου μάς το θυμίζει αυτό μέσα από ένα βιβλίο μικρό σε μέγεθος, αλλά μεγάλο σε ευαισθησία και καθαρότητα. Στο βιβλίο της Έχω φωνή, θέλει να μας μιλήσει για αυτές τις εσωτερικές φωνές, τις τρυφερές, τις αυθόρμητες, τις ανήσυχες, τις αυστηρές. Η Χαρά ζωγραφίζει τη φωνή στρογγυλή, μια κυκλική φιγούρα που μοιάζει να περικλείει, να ενώνει, να προστατεύει. Της δίνει ένα πορτοκαλοκόκκινο χρώμα, ζωντανό και δυνατό σαν παλμός. Μια φιγούρα που αλλάζει διαρκώς, όπως αλλάζει και η δική μας φωνή όταν μεγαλώνουμε, όταν φοβόμαστε, όταν τολμάμε, όταν βρίσκουμε χώρο να εκφραστούμε.

Με απλές γραμμικές καλλιτεχνίες, η δημιουργός στοχάζεται πάνω στη δύναμη της φωνής. Διασταυρώνει λέξεις και σχήματα, αφήνει τις μορφές να συνομιλούν με το κείμενο, να φωτίζουν τη σκέψη. Παίζει με τις γραμμές και τις καμπύλες, δίνοντάς μας την ευκαιρία να αναρωτηθούμε: τι μορφή έχει η δική μου φωνή; Πώς αλλάζει; Τι ζητά;

Η ίδια γράφει πως η φωνή της κάποτε βγαίνει «με λέξεις ψιθυριστές, γλυκιές, καθαρές, δύσκολες, ασυνάρτητες» και βρίσκει τον δρόμο της «μέσα στα κεφάλια των άλλων». Άλλοτε ξεσπά σε επιφωνήματα, θαυμασμού, αηδίας, έκπληξης, φόβου. Έτσι ακριβώς λειτουργεί και το βιβλίο: σαν ένας μικρός καθρέφτης των πολλών φωνών που κουβαλάμε μέσα μας.

Η εικονογράφηση είναι ένα μείγμα σχημάτων και λέξεων, η εικαστική φωνή της Χαράς Μαραντίδου, αυθόρμητη, ανεπιτήδευτη, μακριά από κανόνες και πρότυπα. Λέξεις και νοήματα υπονοούνται ή ανασυγκροτούνται μέσα από σχήματα. Η φόρμα, τα σχήματα και εικαστική γραμμή της είναι συνέχεια της φωνής της. Η Χαρά μάς ζητά να μεσολαβήσουμε στην ιστορία της, να γίνουμε ενεργοί ακροατές, να συμμετάσχουμε στην πρόθεσή της να μιλήσει για την κρυφή δύναμη της δικής μας φωνής.

Η εικαστική γλώσσα της Χαράς Μαραντίδου δεν είναι τυχαία, ήταν σχεδόν αναμενόμενη. Είναι η προσωπική της φωνή, μια φωνή που χρόνια τώρα καλλιεργεί, εξελίσσει και δοκιμάζει μέσα από τη δουλειά της. Η Χαρά έχει σπουδάσει αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και ζωγραφική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, ενώ έχει ιδρύσει το MULO creative lab, μια υβριδική ομάδα αρχιτεκτόνων, καλλιτεχνών, μουσειολόγων και εκπαιδευτικών.

Σε κάθε έργο της, δημιουργεί αφηγήσεις που γεννιούνται από τον συνδυασμό χώρου, εικόνας, κειμένου, αντικειμένων, ήχων και κάθε στοιχείου που μπορεί να εμπλουτίσει μια ιστορία. Με αυτόν τον τρόπο πλάθει εμπειρίες που αφήνουν αποτύπωμα, που συνομιλούν με το βλέμμα και το συναίσθημα. Έχει σχεδιάσει εκθέσεις, εκπαιδευτικό υλικό, μουσειοσκευές, ειδικές κατασκευές, δράσεις για παιδιά και ενήλικες, βιβλία και αντικείμενα για πολλούς διαφορετικούς φορείς. Αυτή η πολύτροπη, πολυαισθητηριακή προσέγγιση αντανακλάται ολοκάθαρα και στο Έχω φωνή. Γι’ αυτό και η εικαστική του γλώσσα μοιάζει τόσο φυσική: είναι η φωνή της Χαράς.

Εδώ δεν θα βρεις μια ιστορία για καληνύχτα, ούτε ένα βιβλίο με ιππότες και πριγκίπισσες σε κάστρα. Θα βρεις μια ζεστή ιστορία για σένα, για την κρυφή σου δύναμη να μεταμορφωθείς στον ήρωα που κουβαλάς μέσα σου από το πρώτο σου κιόλας κλάμα. Και, ίσως, να αλλάξεις τον κόσμο· πάντα στο δικό σου μέτρο, με τη δική σου φωνή.

Ένα βιβλίο για όλες τις φωνές που ζουν μέσα μας: τις σκέψεις μας, τα θέλω μας, τα πιστεύω μας, όλα όσα συνθέτουν την εσωτερική μας αλήθεια. Για εκείνη τη μία, την πιο σπουδαία: τη δική μας.

Πηγή:

https://elculture.gr/echo-foni-tis-charas-marantidou-ena-vivlio-gia-oles-tis-fones-pou-zoun-mesa-mas/