Κόκκινη Αλεπού / Ο Μάξιμος είναι δυνατός / Κούλα Πανάγου / 27 Μαΐου 2026

Πολλές φορές αναρωτιέμαι τί γίνονται τα βιβλία όταν περάσει ο χρόνος. Άραγε για τα βιβλία θα έπρεπε να το σκεφτόμαστε αυτό; Παλιώνουν, γερνούν τα βιβλία;

Ενδεχομένως κάποια βιβλία στη δίνη της τεράστιας βιβλιοπαραγωγής να χάνονται και να μην καταφέρνουν να κάνουν το αναγνωστικό ταξίδι που ονειρεύτηκαν οι δημιουργοί τους. Άλλα βιβλία ενδεχομένως να τα ξεπερνάει ο χρόνος. Άλλα να σταματούν το ταξίδι τους πρόωρα γιατί δεν έχουν καταφέρει να αγγίξουν τους αναγνώστες επειδή η ιστορία που λένε είναι μία κακή ιστορία.

Το βιβλίο των Κατσιφή -Μπουλούμπαση είναι ένα βιβλίο που θα πρέπει να μην σταματήσει να ταξιδεύει και καλό θα ήταν να έχει μία θέση στα ράφια των βιβλιοθηκών. Από την πρώτη στιγμή που κυκλοφόρησε, ξεχώρισε τόσο για το σύνολο της έκδοσης όσο και για το περιεχόμενο. Ας τα πάρουμε από την αρχή. Η ιστορία της Κατσιφή είναι μια καλοδουλεμένη ιστορία με αρχή, μέση , τέλος. Μετρημένες και επιλεγμένες με προσοχή οι λέξεις έτσι ώστε να μπορούν να δημιουργήσουν μία ιστορία με κορύφωση.

Ο Μάξιμος ως ο βασικός πρωταγωνιστής της ιστορίας μοιάζει να περνάει από όλα τα στάδια που βιώνει ένα παιδί που μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον κακοποιητικό. Θυμός, φόβος, ανησυχία, τρόμος , αγωνία , απορία, αναπάντητα ερωτήματα. Ο αντίκτυπος όλων αυτών των εμπειριών που βιώνει το παιδί φαίνεται στο σχολείο όπου ο Μάξιμος συμπεριφέρεται ως ένας εν δυνάμει bully. Σπρώχνει τη συμμαθήτριά του και πολύ απροκάλυπτα απαντάει στη δασκάλα : «ΕΚΕΙΝΗ ΦΤΑΙΕΙ». Αναπαράγοντας το οικογενειακό σχήμα. Πίσω από κάθε συμπεριφορά κρύβονται λόγοι που ενδεχομένως να μην είναι ορατοί αλλά ας σκεφτούμε ότι η ενδοοικογενειακή βία δεν είναι πάντα ορατή αλλά είναι υπαρκτή.

Η ενδοοικογενειακή βία, που είναι το θέμα του βιβλίου παρουσιάζεται μέσα από τα μάτια ενός παιδιού ηλικίας προσχολικής και πρώτης σχολική ηλικίας. Στο βιβλίο η εικονογράφηση του Πέτρου Μπουλούμπαση λειτουργεί καθηλωτικά στην εξέλιξη της ιστορίας. Έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον η επιλογή ενός άντρα εικονογράφου. Η ματιά του στην σκιαγράφηση του χαρακτήρα της μητέρας. Η μητέρα παρουσιάζεται μέσα από τις αντανακλάσεις. Στον καθρέφτη, στα μάτια του παιδιού , στο όνειρό του. Ο πατέρας μεταμορφώνεται. Γίνεται τρομαχτικός για όλους και για τον ίδιο του τον εαυτό. Αδρές γραμμές, σκούρα χρώματα, σκιάσεις , αντιθέσεις, ασύμμετρα μεγέθη αποτυπώνουν την παράλληλη εικονογραφική αφήγηση που λειτουργεί συμπληρωματικά της λεκτικής αφήγησης.

Για εμένα ένα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο αποτυπώνεται στη φόδρα του βιβλίου. Τα μικρά πατουσάκια που μεγαλώνουν και μεγαλώνουν και γιγαντώνονται αλλά μετά μικραίνουν και μικραίνουν και φαίνεται να παίρνουν το κανονικό τους σχήμα. Συμβολικά μοιάζει με την παιδική ηλικία του Μάξιμου. Μια παιδική ηλικία που απειλείται, ένα παιδί σε κίνδυνο που αναγκάζεται να μεγαλώσει, να ωριμάσει πρόωρα που όμως εξαιτίας της αλλαγής της μητέρας το παιδί ξαναεπιστρέφει στον ασφαλή χώρο του δωματίου του.

Το βιβλίο των Κατσιφή -Μπουλούμπαση έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως ένα δύσκολο βιβλίο λόγω της θεματικής του. Προσωπικά πιστεύω ότι ένα βιβλίο που θα ήταν καλό να το διαβάσουν μικροί και μεγάλοι αναγνώστες. Όταν ένα παιδί βιώνει βία και σκοντάψει σε αυτό το βιβλίο ενδέχεται να καταφέρει να μιλήσει για αυτό που βιώνει και αυτό είναι πολύ σημαντικό.

* Η Κούλα Πανάγου είναι εκπαιδευτικός και η Υπεύθυνη Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Είναι παιγνιοθεραπεύτρια, σχεδιάζει, συντονίζει και υλοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά προσχολικής και σχολικής εκπαίδευσης σε πλαίσια τυπικής και μη τυπικής εκπαίδευσης και συντονίζει συμβουλευτικές ομάδες γονέων. Αγαπάει να παίζει με τα παιδιά εδώ και 20 χρόνια.