Elniplex / Έντεκα λόγοι για να μη διαβάσω ποίηση και άλλοι δώδεκα για να διαβάσω / Απόστολος Πάππος / 22 Μαρτίου 2026

:

Περί τίνος πρόκειται

Η ποίηση σε δονεί και συνταράσσει. Είναι χάσμα σεισμού και σπαραγμός, τριγμός, λυγμός, οδυρμός, καημός. Είναι χαμός και ποταμός, κατακλυσμός και ανελέητη σιωπή, άκρα του τάφου σολωμική σιωπή. Η ποίηση δεν είναι για σαλόνια με κόκκινα χαλιά που πατούν τα παπούτσια άνιωθων κραταιών, κάποιας κλίκας, κάποιας δράκας ελίτ που αυτοδοξάζεται και συνωμοτεί για να εξολοθρευτεί σαν μπονιουελικός άγγελος (1962) σε σύναξη γραβάτας. Δεν είναι έπαρση, είναι άρση. Η ποίηση είναι δρόμος, είναι τρόμος, είναι σεργιάνι στην προβλήτα, είναι πόρτα χωρίς σήτα, για να φάει η μύγα σίδερο και το κουνούπι ατσάλι. Η ποίηση είναι να χαθείς ολάκερος, διάφανος, αταίριαστος, ανήλιος και πάντα προδομένος.

Γι’ αυτό η ποίηση έχει πάντα έντεκα λόγους να μην τη διαβάσεις και δώδεκα τουλάχιστον για να την πάρεις μαζί σου. Κι αν είναι ποίηση με λέξεις, αν είναι ράβε-ξήλωνε με λέξεις, «δουλειά να μη σου λείπει», αν είναι ένα πινγκ πονγκ όπου η μπάλα αλλάζει γήπεδο συνεχώς, τότε μπορούμε να πούμε ότι έχουμε τα μέσα να την πλησιάσουμε. Δεν είναι ανθολογία, δεν είναι οχλαγωγία. Θα την έλεγα ιδιότυπη μυσταγωγία, αυτή που έφτιαξαν η Αργυρώ Πιπίνη και η Άλκηστη Χαλικιά με εικόνες του Κώστα Μαρκόπουλου που είναι ο εικονογράφος ισορροπιστής και ακοντιστής που χρειαζόταν μια τέτοια έκδοση.

Οι δύο συγγραφείς ανταλλάσσουν πυρά ποίησης, δονούμενα, βέλη φλεγόμενα, εκκινώντας από τα τριαντάφυλλα του Καρυωτάκη (Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα, από Ελεγεία και Σάτιρες) και φτάνοντας έως τον χειμώνα του Σεφέρη (Πάνω σε μια χειμωνιάτικη αχτίνα, από Τρία κρυφά ποιήματα), με ενδιάμεσους σταθμούς Αναγνωστάκη, Εμπειρίκο, Χατζηλαζάρου, Γκανά, Αγγελάκη-Ρουκ, Λαϊνά, Ελύτη Βαρβέρη, Χαραλαμπίδη, Πατρίκιο, Καβάφη και λίγο ακόμα Σεφέρη. Η ποίηση ροκανίζει λέξη λέξη τον κόσμο που δεν έχει λόγο ύπαρξης και τον μεταβολίζει στο καινούργιο που βλασταίνει μέσα σου, που βγαίνει και κραδαίνει και σύει και κάνει κρότο και εκσφενδονίζει τα θραύσματά σου παντού.

Αυτές οι δώδεκα στάσεις στον κόσμο της ποίησης, μια ακροβασία πραγματική, με σχοινί τεντωμένο, πάνω από τον κόσμο που σπαράσσεται σαν θρήνος, είναι ένα πρωτότυπο παιχνίδι να κοιτάξεις τον κόσμο της ποίησης, να δεις πόσο μέσα της μπορείς να τρυπώσεις, να περάσεις κόκκινη κλωστή δεμένη σαν εκείνη στη διάφανη ράχη της έκδοσης που αποκαλύπτει μια σπάνια υλικότητα με σελίδες κολλημένες, ορατές, δεμένες με κλωστή και κόλλα, σαν μια μηχανική που υπαινίσσεται την κατασκευαστική οντότητα των ποιημάτων, την ένωση μεταξύ τους με τον σφυγμό της καρδιάς των ποιητών, το κόκκινο σαν τραύμα και πληγή απ’ όπου οι ποιητές γεννιούνται και πορεύονται.

Γράφει ο Ουόλτ Ουίτμαν:
«Μα ω καρδιά! καρδιά! καρδιά!
Ω οι αιμοσταγείς στάλες του κόκκινου,
Εκεί στη γέφυρα που ο Καπετάνιος μου ξαπλώνει
Πεσμένος κρύος και νεκρός».

Γράφει η Αργυρώ Πιπίνη:
«Στην Ελλάδα, στη χώρα όπου τιμούν και λοιδορούν την ποίηση, εμείς που τη λατρεύουμε, είπαμε να αναζητήσουμε τους τρόπους, τα μονοπάτια, τις χαραμάδες και τα περάσματα για να πάμε μαζί στον κρυμμένο παράδεισο, να μιλήσουμε για το πόσο απαραίτητη είναι η ποίηση στη ζωή μας και πώς μπορεί να γεμίσει ομορφιά την καθημερινότητά μας. Ελάτε μαζί μας, διαβάστε τα κείμενά μας και τα ποιήματα που διαλέξαμε, ακούστε τις αντιρρήσεις μας και γιορτάστε το ξεφάντωμα της γλώσσας».

Γράφει η Άλκηστη Χαλικιά:
«Όταν αγαπάς πολύ κάτι και θέλεις να το περιγράψεις, χρειάζεται να ισορροπήσεις ανάμεσα στο πάθος και τη λογική για να μπορέσεις να βρεις τις κατάλληλες λέξεις να πεις αυτό που θες. Όταν αυτό που αγαπάς είναι η ποίηση, η ισορροπία γίνεται ακόμη πιο δύσκολη. Ή μήπως πανεύκολη; Αφού κι αν πέσεις, πάντα κάποιο ποίημα θα υπάρχει για να σε πιάσει!»

Κι έτσι, ποίημα το ποίημα, τραύμα το τραύμα, θάμα το θάμα, ο καθένας θα βρει, ίσως, εκείνο που θα τον ραγίσει, θα τον κινήσει, θα τον βυθίσει, θα τον φεγγίσει.

Στο τέλος, μία, δύο, πέντε, εννιά ιδέες για να πάρεις την ποίηση στα χέρια σου, να την αποσυναρμολογήσεις, να την κάνεις κομμάτια κι έπειτα να παίξεις μαζί της, να φτιάξεις τη δική σου, σε μια λέσχη χαμένων ποιητών που -O Captain! My Captain!- θα στήσετε με τους φίλους ή με συνοδοιπόρους, συμμαθητές.

Πάρτε και την ποίηση των εικόνων του Κώστα Μαρκόπουλου, με τις στιβαρές αντιθέσεις, τις υπαινικτικές αποτυπώσεις, τη συνεχή ακροβασία πάνω στο σώμα των λέξεων, για να εκχυμώσει οπτικές διεισδύσεις, να διαλαλήσει ότι η ποίηση είναι κήπος και κοχύλι και για κάθε στιγμή τόπος και τοπίο και αγώνας και άνθιση και γροθιά και ανταλλαγή και αρχιτεκτονική και αιμάτωμα και ισορροπία, πάντα.

Θητεύστε στις μορφές και τις γραμμές και στο παιχνίδι με το λευκό. Θητεύστε στο άθλημα της ποίησης και στα χρώματα που ανθίζουν. Θητεύστε κι αποκληρώστε την πλήξη της ομοιομορφίας.

Για αναγνώστες από 10 περίπου ετών

Πηγή:

https://www.elniplex.com/11-logoi-pappos