Fractal Art | Σημειώσεις Αϋπνίας | Γιάννης Δρούγος | 23 Ιουνίου 2026

«Δεκατρείς εμπνευσμένες, άρτιες και ελκυστικές ιστορίες»
Γράφει ο Γιάννης Δρούγος //

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Λεωνίδας Βουρδονικόλας εμφανίζεται στην εγχώρια λογοτεχνική σκηνή. Ήταν το 2019 όταν μας πρωτοσυστήθηκε από τις εκδόσεις Μπαρτζουλιάνος με την συλλογή ιστοριών «Η γίδα και άλλες ιστορίες της ελληνικής υπαίθρου», σκιτσάροντας το ελληνικό επαρχιακό τοπίο, και στη συνέχεια ακολούθησε τον δρόμο της θεατρικής συγγραφής. Έγραψε οχτώ θεατρικά έργα, με το «Άργος 2101» να αποσπά βραβείο από το ευρωπαϊκό δίκτυο EURODRAM και το 2024 προτάθηκε για μετάφραση ως πρωτότυπο ελληνικό θεατρικό έργο. Απόφοιτος του τμήματος Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου και κάτοχος Μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στη Ναυτιλία του Πανεπιστημίου Πειραιά, γνωστός στους θεατρικούς κύκλους και σεμνός ταλαντούχος συγγραφέας, ο Βουρδονικόλας πραγματοποίησε πρόσφατα στροφή στην πεζογραφία επιστρέφοντας στο διήγημα.

Από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο, λοιπόν, μας επανασυστήνεται με τη δεύτερη άκρως ενδιαφέρουσα συλλογή διηγημάτων του «Σημειώσεις αϋπνίας». Στον παρόντα τόμο βρίσκουν στέγη δεκατρείς καλοδουλεμένες, σαγηνευτικές ιστορίες περί ζωής και μορφών θανάτου, πλασμένες από ένα δημιουργό που κατέχει την τέχνη της αφήγησης και το χτίσιμο δυνατών εικόνων και ολοκληρωμένων χαρακτήρων αλλά και την τέχνη της παρατήρησης ρωγμών σε καθημερινότητα και ατομικό και συλλογικό βίο. Σαφώς εδώ ο Βουρδονικόλας, έχοντας διανύσει χιλιόμετρα γραφής, αποδεικνύει το πόσο έχει δουλέψει τα εκφραστικά του μέσα και την ικανότητά του να κατασκευάζει ολιγοσέλιδες και ολοκληρωμένες ιστορίες χωρίς εντυπωσιασμούς και λεκτικά εφέ. Έχει για ήρωες και πρωταγωνιστές καθημερινούς ανθρώπους που είτε φοβούνται τον θάνατο είτε επιδιώκουν να τον συναντήσουν και να τυλιχτούν στα μαύρα του πέπλα για να ξεφύγουν από τη θλίψη, την ανία, τη μοναξιά, τα πάθη, τον φόβο του ζην, τα φαντάσματα του εαυτού και του παρελθόντος τους.

Δεκατρείς ιστορίες με κοινό θεματικό άξονα τον θάνατο, που δεν περιορίζονται μόνο στα του ελληνικού εδάφους αλλά ξανοίγονται και στον κόσμο. Για παράδειγμα, στο πρώτο και πολύ ιδιαίτερο διήγημα με τίτλο «Κρέας», η υπόθεση εκτυλίσσεται κάπου στην Ιαπωνία. Η Ρουολάν ζει με τον σύντροφό της Γιουν και τον σκύλο τους. Είναι ένα ζευγάρι χορτοφάγων που απέχουν από οποιαδήποτε τροφή ζωικής προέλευσης και μια μέρα έχουν καλεσμένους την δίδυμη αδερφή της Ρουολάν, Μέι, μαζί με τον σύζυγό της Κιμ και τον μικρό τους γιό, οικογένεια κρεατοφάγων. Οι καλεσμένοι καταφθάνουν. Φυσικά οι οικοδεσπότες έχουν προετοιμάσει πιάτα με κρέας γι’ αυτούς, όχι κρέας σφαγής αλλά κρέας προερχόμενο από βιοτεχνολογικά εργαστήρια. Οι διαφορές των δύο ζευγαριών στον τρόπο σκέψης και πράξης είναι τεράστιες. Και η ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια του γεύματος στον κήπο ξεκινά αμήχανη και καταλήγει τεταμένη, εκτός ορίων.

Στο «Μια κι έξω», ο καταθλιπτικός πρωτοπρόσωπος αφηγητής ζει ολομόναχος, νιώθει τη ζωή του αφόρητη χωρίς κανένα απολύτως νόημα, έχει αποπειραθεί να αυτοκτονήσει παλιότερα και πλέον έχει αποφασίσει να τελειώνει μια και καλή. Ταξιδεύει ως την Ελβετία και εκεί, μέσω μιας εταιρείας, μπαίνει για να πεθάνει σε μια κάψουλα υποβοηθούμενης αυτοκτονίας.

Στο διήγημα «Στη λίμνη», ο Λουκάς και η Ρόζα, ένα ζευγάρι ηλικιωμένων, βρίσκονται σε μια λίμνη όπου ο σύζυγος συνηθίζει να ψαρεύει. Εκεί εμφανίζεται ένας νεαρός άντρας. Το ειδυλλιακό σκηνικό αποκτά σκοτεινές διαστάσεις και ξεκινά μια μάχη μεταξύ θανάτου και επιβίωσης.

Στο ανατρεπτικό «Πλανήτες», ο χρόνος γυρίζει πολύ πίσω στην περίοδο της Αναγέννησης και κεντρικός ήρωας είναι ο Πάπας Κλήμης Η’ που, τρώγοντας και πίνοντας, υποφέρει από αϋπνίες και στροβιλίζεται στους πλανήτες και στο αστρικό φως.

Στο υπέροχο διήγημα «Χώμα», ένα ζευγάρι μεσηλίκων ζει αποτραβηγμένο σε ένα μεγάλο σπίτι με κήπο πολύ μακριά από το κέντρο της μεγαλούπολης. Ο Κωνσταντίνος και η Μπέτυ ακολουθούν μια καθημερινή ιεροτελεστία: κάθε απόγευμα, παντός καιρού, την ίδια ώρα ακριβώς, απολαμβάνουν το τσάι τους στον κήπο τους συνομιλώντας, (η Μπέτυ εκμυστηρεύεται στον σύζυγό της τα όνειρα που βλέπει τελευταία) κοιτώντας τα δέντρα και τα φυτά τους ενώ περιμένουν την άφιξη ενός νέου κηπουρού ο οποίος θα αντικαταστήσει τον προηγούμενο που συνταξιοδοτήθηκε. Όταν στην έπαυλη καταφθάνει ο καινούργιος κηπουρός, κάτι αλλάζει. Ένα φυτίλι είναι λες και ανάβει στο υπέδαφος και προκαλεί σταδιακά αθόρυβες εκρήξεις στη σχέση του ζευγαριού. Η Μπέτυ έρχεται συναισθηματικά και ψυχικά κοντά με τον μυστηριώδη νεαρό κηπουρό και περνάει ώρες μαζί του συνομιλώντας για τη ζωή πριν και μετά, για το χώμα που κρατάει κάτι απ’ το ανείπωτο της ψυχής των νεκρών.

Στο δυστοπικής αισθητικής «Ισοζύγιο», εκτυλίσσεται μια δραματική ιστορία. Ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής είναι 76 ετών και έχει αποφασίσει να πεθάνει σύντομα και ανώδυνα επιλέγοντας τη λύση του αζώτου. Περνάει τις τελευταίες του ώρες με την οικογένειά του και με την σύζυγό του κάνοντας μαζί της μια διαδρομή αναμνήσεων της κοινής τους ζωής. Όταν έρχεται η ώρα, όταν ο πρωταγωνιστής φτάνει στην Αίθουσα Πλεονάσματος, ο θάνατός του αναβάλλεται. Αρχές Απριλίου κι ενώ ο θάνατός του έχει προγραμματιστεί, ένας άλλος άνθρωπος έχει πεθάνει ήδη κι ένας άλλος έχει μόλις γεννηθεί. Το Πληθυσμιακό Ισοζύγιο έχει τον πρώτο λόγο.

Στο φουτουριστικό «Πινέζες», εκείνος είναι σχοινοβάτης σε τσίρκο κι εκείνη είναι νεαρή ηθοποιός. Εκείνος, ο Κέβιν, ήθελε το χάος κάτω απ’ τα πόδια του κι εκείνη, η Άλισον, ήθελε πάντα τον κόσμο στα πόδια της. Οι δύο τους έρχονται πολύ κοντά σωματικά και πνευματικά, τόσο κοντά που μπορούν να ανταλλάξουν τα όνειρά τους και τους προσωπικούς τους νυχτερινούς κωδικούς. Σε μια οθόνη είναι ευδιάκριτοι οι εφιάλτες τους, είναι ευδιάκριτες οι σκέψεις τους, οι απωθημένες τους επιθυμίες κι οι φαντασιώσεις τους. Και μια πινέζα καταγραφής αλλάζει θέση.

Λεωνίδας Βουρδονικόλας

Στο εκπληκτικό διήγημα «Σημειώσεις αϋπνίας», από το οποίο πήρε τον τίτλο της η συλλογή, η αφήγηση εναλλάσσεται από το πρώτο στο δεύτερο και στο τρίτο πρόσωπο και τρυπώνει σε ονειρικά θραύσματα, νύχτες άγρυπνες, εικόνες και συμβολισμούς και σε μάτια που βγαίνουν απ’ τη θέση τους για να μη βλέπουν κενό σκοτάδι μα πολύχρωμα όνειρα μέσα στο όνειρο.

Αυτά είναι μερικά από τα εξαιρετικά διηγήματα της συλλογής «Σημειώσεις αϋπνίας», με τα υπόλοιπα να περιμένουν τον αναγνώστη να τα ανακαλύψει και να τα απολαύσει. Κάθε διήγημα κι ένα ή περισσότερα όνειρα που μετακινούν τους πρωταγωνιστές ένα βήμα μπροστά ή τους χαρίζουν φτερά ή τους περνούν χειροπέδες. Είναι διηγήματα (θεατρικής αύρας) που καταργούν τον χρόνο και τον τόπο, που ψηλαφούν την πληγή για να βρουν το φως, που συνομιλούν με τον ρεαλισμό και τη φαντασία, με το οικείο και το ανοίκειο, με το πραγματικό και το μεταφυσικό, με το όνειρο και τον εφιάλτη, με το λανθάνον και το φανερό περιεχόμενο και τους μηχανισμούς συμπύκνωσης και μετάθεσης των ονείρων, με διαλόγους μείγμα ψιθύρων και κραυγών από την εδώ κι από την εκεί όχθη. Ο Λεωνίδας Βουρδονικόλας, παίζοντας με την δυστοπία, των ονείρων το βυθό και τα σύμβολά τους, την παραμόρφωση της πραγματικότητας, φωτογραφίζοντας το τέλος που έρχεται ή αναβάλλεται, μας παραδίδει δεκατρείς εμπνευσμένες, άρτιες και ελκυστικές ιστορίες -με μαύρες πινελιές αλλά και με αιχμηρό χιούμορ- για το τέλος που λυτρώνει, απελευθερώνει ή και προκαλεί τρόμο. Ιστορίες που διαβάζονται με αμείωτο ενδιαφέρον και για τις οποίες ο αγαπητός Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης έγραψε ένα έξοχο επίμετρο.

Πηγή: https://www.fractalart.gr/simeioseis-aypnias/